---
title: Баяр наадмын тухай сонирхолтой 3 тоо баримт
description: Монгол түмэн их эртнээс үндэсний баяр наадмыг тэмдэглэж ирсэн түүхтэй.  Ялангуяа Чингис хааны үеэс буюу XII-XIII зууны үед наадамд их ач холбогдол өгч, хотол
image: https://info.ncd.mn/hubfs/July%20niitlel/%D0%91%D3%A9%D1%85.jpg
---

-   И-Мэйл : [info@ncd.mn](mailto:info@ncd.mn)
-   Утас : [+976 77002020](tel:+976-77002020)

- [mailto:info@ncd.mn](mailto:info@ncd.mn)
- <https://www.facebook.com/NCDgroup/>
- <https://www.youtube.com/user/NominConstructionLLC>
- <https://ncd.mn>
- <https://ncd.mn>

[![](https://info.ncd.mn/hubfs/Logo/logo-3.png)](https://www.ncd.mn/mn?hsLang=en-us)

- [Нүүр](https://www.ncd.mn/mn?hsLang=en-us)
- [Бидний тухай](https://www.ncd.mn/mn/s/1/4?hsLang=en-us)
- [Төслүүд](https://www.ncd.mn/mn/b/3?hsLang=en-us)
- [Нийгмийн хариуцлага](https://www.ncd.mn/mn/b/11?hsLang=en-us) 
    - [БАРИМТЛАХ ЗАРЧИМ](https://www.ncd.mn/mn/s/11/17?hsLang=en-us)
    - [БИДНИЙ ОРОЛЦОО](https://www.ncd.mn/mn/s/11/46?hsLang=en-us)
    - [ТАНЫ САНАЛ](https://www.ncd.mn/mn/b/feedback/11?hsLang=en-us)
- [Мэдээ мэдээлэл](https://info.ncd.mn/mn/b/13?hsLang=en-us)
- [Блог](https://info.ncd.mn/blog?hsLang=en)
- [![](https://info.ncd.mn/hubfs/18166.png)](https://www.ncd.mn/ens?hsLang=en-us)

[Nomin construction](https://info.ncd.mn/blog/author/nomin-construction) - Jul 7, 2017

# Баяр наадмын тухай сонирхолтой 3 тоо баримт

Монгол түмэн их эртнээс үндэсний баяр наадмыг тэмдэглэж ирсэн түүхтэй.  Ялангуяа Чингис хааны үеэс буюу XII-XIII зууны үед наадамд их ач холбогдол өгч, хотол олноороо эртнээс бэлтгэн тэмдэглэж иржээ. Тухайн үед наадам "хуран сар"-д болдог байсан нь одоогийн долдугаар сарыг илэрхийлж байгаа юм. Энэ баяр наадмын үед эр хүний хүч самбааг сорих бөхийн барилдаан, нум сум харвах эрдэм, хүлэг морины хурд сорих уралдаан гэсэн 3 төрлийн тэмцээн тусгай ёс журмын дагуу явагддаг.

## 1.  Улсын их баяр наадамд 512 эсвэл 1024 хүчит бөх зодоглодог 

## ![Бөх.jpg](https://info.ncd.mn/hs-fs/hubfs/July%20niitlel/%D0%91%D3%A9%D1%85.jpg?width=1024&name=%D0%91%D3%A9%D1%85.jpg)

Улсын баяр наадамд 512, 1024 бөх, орон нутгийн чанартай наадамд 32, 64, 128, 256 бөх барилддаг байна. Бөхчүүд наадмын дэвжээн дээр гарч ирэхдээ наран мандах зүг болох зүүн талын магнайдаа хамгийн дээд цолтой бөхийг зогсоодог уламжлалтай. Энэ мэтчилэн бөхчүүд цолны дэс дарааллаар гарч ирсээр 16 бөх, 16 засуулын хамт гарч бөхийн барилдааныг нээдэг уламжлалтай. 

## 2. Улсын их баяр наадамд жил бүр 2 өдрийн турш 2400 гаруй морьд уралддаг

![хурдан морь.jpg](https://info.ncd.mn/hs-fs/hubfs/July%20niitlel/%D1%85%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD%20%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%8C.jpg?width=698&height=459&name=%D1%85%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD%20%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%8C.jpg)

Үндэсний их баяр наадмыг бүрдүүлэгч нэгэн төрөл нь хурдан морины уралдаан юм. Хурдан морины уралдаан Хүннү гүрний үеэс үүссэн түүхтэй. Жил бүр Улаанбаатар хотод 6 насны ангилалд дунджаар 400 морь буюу хоёр өдөрт 2400 морь уралддаг.  Хурдан морины уралдааны үеэр их насны морьдыг л 25-30 км, соёолон болон азаргыг 20 км, хязааланг 18 км, шүдлэнг 15 км, даагыг 10 км орчим газраас уралдуулдаг.

## 3. Түүхэнд хамгийн хол харвасан сум 520 метрийн зайд туссан

![сур харваа.jpg](https://info.ncd.mn/hs-fs/hubfs/July%20niitlel/%D1%81%D1%83%D1%80%20%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B0.jpg?width=1024&name=%D1%81%D1%83%D1%80%20%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B0.jpg)

Үндэсний сурын харваа чулуун зэвсгийн үед үүссэн гэж үздэг. Сур харвааны хамгийн эртний хэлбэр нь аль болох хол зайд бай шавыг цэцэн мэргэн оноход чиглэгдсэн зэв нүүлгэх тэмцээн байсан. Зэв нүүлгэх хэмээн нэрлэсний учир нь болцуут сум арай хожуу үүссэн учраас эрт үед зэвт сум ихэвчлэн хэрэглэдэг байсантай холбоотой юм байна. Монгол улсын түүхэнд хамгийн хол харвасан хүн бол Чингис хааны ач хүү Есүнхэн харвасан сум. Энэхүү сум нь 520 метрийн зайд туссан юм.

---

## "[River Garden](http://www.rivergarden.mn/)" хотхоны 2-р ээлж

 Богд Хан уулын бэл, Хатан Туул голын хөвөөнд “[River Garden](http://www.rivergarden.mn/)” хотхоны баруун талд 5 га газрыг хамран байрлах ба 360 айлын экстерьерийн өвөрмөц зууван хийцтэй, интерьерийн оновчтой шийдэл бүхий 15 давхар 7 орон сууцны барилга, оршин суугчдад хэрэгцээт худалдаа үйлчилгээг цогцоор нь шийдсэн ногоон хотхон. Хамгийн сүүлийн үеийн дэвшилтэд технологид суурилсан ухаалаг гэрийн шийдлийг бид [River](https://www.facebook.com/RiverGardenVillage/) Garden 2-р ээлжийн орон сууцанд суурилууллаа. Та манай хотхоны дэлгэрэнгүй танилцуулгыг татаж авахыг хүсвэл дараах холбоосоор зочлон манай хотхоны танилцуулгыг татаж аваарай. Баярлалаа. 

[![River Garden](https://hubspot-no-cache-na2-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/2743210/e71c0168-80e7-46e9-aee6-54ceb146321d.png)](https://hubspot-cta-redirect-na2-prod.s3.amazonaws.com/cta/redirect/2743210/e71c0168-80e7-46e9-aee6-54ceb146321d)

 

 

[Биеийн тамир, спорт](https://info.ncd.mn/blog/topic/биеийн-тамир-спорт)

Хуваалцах

- <https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт&title=Баяр%20наадмын%20тухай%20сонирхолтой%203%20тоо%20баримт&picture=https://cdn2.hubspot.net/hubfs/2743210/July%20niitlel/%D0%91%D3%A9%D1%85.jpg&description=Монгол%20түмэн%20их%20эртнээс%20үндэсний%20баяр%20наадмыг%20тэмдэглэж%20ирсэн%20түүхтэй.%20%20Ялангуяа%20Чингис%20хааны%20үеэс%20буюу%20XII-XIII%20зууны%20үед%20наадамд%20их%20ач%20холбогдол%20өгч,%20хотол>
- <https://twitter.com/share?source=https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт&text=Баяр%20наадмын%20тухай%20сонирхолтой%203%20тоо%20баримт%20-%20https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт>
- <http://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт&title=Баяр%20наадмын%20тухай%20сонирхолтой%203%20тоо%20баримт&summary=Монгол%20түмэн%20их%20эртнээс%20үндэсний%20баяр%20наадмыг%20тэмдэглэж%20ирсэн%20түүхтэй.%20%20Ялангуяа%20Чингис%20хааны%20үеэс%20буюу%20XII-XIII%20зууны%20үед%20наадамд%20их%20ач%20холбогдол%20өгч,%20хотол>
- [mailto:?subjetc=&body=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D1%80+%D0%BD%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D0%BD+%D1%82%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B9+%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B9+3+%D1%82%D0%BE%D0%BE+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D1%82%20-%20https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт](mailto:?subjetc=&body=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D1%80+%D0%BD%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D0%BD+%D1%82%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B9+%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B9+3+%D1%82%D0%BE%D0%BE+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D1%82%20-%20https://info.ncd.mn/blog/баяр-наадмын-тухай-сонирхолтой-3-тоо-баримт)

 Өмнөх нийтлэл  
[Жил бүр хамгийн их жуулчин очдог 5 орон](https://info.ncd.mn/blog/%D0%B6%D0%B8%D0%BB-%D0%B1%D2%AF%D1%80-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B8%D1%85-%D0%B6%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%87%D0%B8%D0%BD-%D0%BE%D1%87%D0%B4%D0%BE%D0%B3-5-%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD?hsLang=en-us)

 Дараагийн нийтлэл  
[Монгол наадмын түүхэн товч](https://info.ncd.mn/blog/%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB-%D0%BD%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D2%AF%D2%AF%D1%85%D1%8D%D0%BD-%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%87?hsLang=en-us)

Content Title

Description

![logo-footer](https://info.ncd.mn/hubfs/footer%20logo.png)

ХУД, 17-р хороо, Их Монгол Улсын Гудамж "Ривер Гарден" 2, 406-р байр, Борлуулалтын алба

### Бүтэц

[Нүүр Хуудас](https://www.ncd.mn/mn?hsLang=en-us)

[Бидний Тухай](https://www.ncd.mn/mn/s/1/4?hsLang=en-us)

[Төсөл](https://www.ncd.mn/mn/b/3?hsLang=en-us)

[Нийгмийн Хариуцлага](https://www.ncd.mn/mn/b/11?hsLang=en-us)

[Мэдээ Мэдээлэл](https://info.ncd.mn/mn/b/13?hsLang=en)

### Төслүүд

[![](https://info.ncd.mn/hubfs/NCD%20-%20New%20Web%20Pics/projects/vc.jpg)](http://vegacity.mn/) [![](https://info.ncd.mn/hubfs/NCD%20-%20New%20Web%20Pics/projects/cdv-1.jpg)](http://casa-davinci.mn/)

[![](https://info.ncd.mn/hubfs/NCD%20-%20New%20Web%20Pics/projects/gc.jpg)](http://garden-city.mn/) [![](https://info.ncd.mn/hubfs/NCD%20-%20New%20Web%20Pics/projects/rp.jpg)](http://riverplaza.mn/)

### Мэдээлэл Авах

© Copyright 2022 | Designed By [BZP Design&Development](https://Bzp.mn)